كليات بودجه سال آينده در جلسه علني ديروز مجلس مورد تصويب مجلس قرار گرفت. نمايندگان مردم در خانه ملت در حالي كليات لايحه بودجه را با 151 راي موافق به تصويب رساندند كه موضوع هدفمند سازي يارانه‌ها و تبعات اجراي آن، چاشني اصلي سخنان موافقان و مخالفان بودجه بود. در جلسه علني ديروز مجaلس 10 نماينده به عنوان موافق و10 نماينده به عنوان مخالف به ارائه نظرات خود در مورد بررسي بودجه پرداختند.

 

موافقان كليات شفاف بودن لايحه بودجه، انطباق با اسناد بالادستي و بار تورمي پايين قانون هدفمندسازي يارانه‌ها را از مهم‌ترين دلايل خود براي موافقت اعلام كردند و مخالفان تلاش داشتند با نقد بودجه ارائه شده از طرف دولت و اصلاحات كميسيون تلفيق بر آن، كليات بودجه سال آينده را با مواردي چون وابستگي بيش از حد به نفت؛ بالابودن بودجه عمراني، بالا بودن سقف درآمد ناشي از هدفمند سازي يارانه‌ها و اختيارات بيش از حد براي دولت در اين لايحه و تشابه به بسته سياستي بانك مركزي به چالش بكشند.

در جلسه علني ديروز مجلس آنچه قابل توجه بود، تلاش حاميان براي دفاع از لايحه دولت و انتقاد از مصوبات كميسيون تلفيق بودجه بود. نمايندگان حامي كه نتوانستند نماينده شاخصي را براي دفاع از لايحه دولت پشت تريبون مجلس بفرستند، تلاش داشتند با تذكر‌هاي متعدد آيين‌نامه‌اي سخنان مخالفان سرشناس كابينه همچون، الياس نادران، احمد توكلي و جمشيد انصاري را به چالش بكشند.

هشدار احمد توكلي در مورد تورم 50درصدي
در سخنان مخالفان كابينه؛ سخنان توكلي بود كه همانند هميشه فضاي مجلس را تحت تاثير خود قرارداده بود چرا كه رئيس مركز پ‍ژوهش‌هاي مجلس در مقام منتقد بودجه، فرصتي يافت تا بار ديگر به انتقاد از سياست‌هاي اقتصادي دولت بپردازد.

سخنان نقادانه رئيس مركز پ‍ژوهش‌هاي مجلس همان‌گونه كه پيش از اين واكنش رئيس‌جمهور را بر مي‌انگيخت و او را وادار به پاسخگويي به اين سخنان در اولين فرصت مي‌كرد؛ در غياب او حاميانش در مجلس را وادار به واكنش با ارائه تذكر آيين‌نامه‌اي كرد به‌گونه‌اي كه در ميان سخنان توكلي، دلخوش، فرهنگي، جعفري و هدايت‌خواه چهار نماينده‌اي بودند كه سخنانش را در مخالفت با كميسيون تلفيق ندانستند و او را متهم كردند كه برخلاف آيين‌نامه داخلي مجلس نمي‌تواند از وقت نماينده ديگري براي بيان مخالفت خود استفاده كند ولي رئيس مركز پ‍ژوهش‌هاي مجلس در برابر تذكرات ممتد و پياپي اين چهار نماينده حامي دولت به دفاع از توكلي پرداخت و با ناوارد دانستن سخنان اين نمايندگان، اظهارات توكلي در نقد كليات بودجه را منطبق بر آيين‌نامه داخلي مجلس دانست.

رئيس مركز پ‍ژوهش‌هاي مجلس در سخنان انتقادي خود در صحن علني مجلس در بيان مخالفت با كليات بودجه سال آينده ترجيح داد در 20 دقيقه حضورش پشت تريبون مجلس فقط در مورد ابعاد تورمي بودجه سال آينده هشدار دهد.
احمد توكلي كه تعدادي از آيات قرآن را چاشني سخنان هشدارآميز خود درباره تورم سال آينده قرار داده بود به نمايندگان هشدار داد در صورتي كه بودجه پيشنهادي از طرف دولت و اصلاحات كميسيون تلفيق بر آن به تصويب مجلس برسد تورم سال آينده به بيش از 50 درصد خواهد رسيد.

 

نماينده تهران با تاكيد براينكه بودجه پيشنهادي از طرف دولت و اصلاحات كميسيون تلفيق بر آن باعث غيرقابل دفاع بودن، بودجه شده است، خاطرنشان كرد: در واقع اقدامات مالي بايد چنان تنظيم شود كه اقتصاد ملي در نقطه مناسب‌تري از حيث كارايي و عدالت به تعادل برسد، لايحه و مصوبه كميسيون اين صفات را ندارند، البته اين درد كهنه 40ساله است ولي هرچه مزمن‌تر شده، رنج بيشتري به جان اقتصاد انداخته است.

 

رئيس مركز پ‍ژوهش‌هاي مجلس كه سخنان خود را در سه محور هدفمندكردن يارانه‌ها،‌ بيماري هلندي و بودجه متكي به نفت و طرح‌هاي عمراني خلاصه كرده بود، تاكيد كرد: اين سه محور ركود تورمي را در پي دارند، چرا كه هر سه عامل در لايحه و گزارش تقديمي كميسيون وجود دارند.

وي به هدفمندكردن يارانه‌ها اشاره كرد و گفت: در مورد ضرورت هدفمندسازي يارانه‌ها البته با توجه به اقتضائات ملي، ‌رعايت الزامات ملي و احتياطات عقلي حرفي نبوده و نيست. نماينده تهران افزود: قابل توجه است كه اكثريت قاطعي از نهادهاي رسمي و مطالعات دانشگاهي نرخ‌هاي تورم اضافه ايجاد شده را بسيار بالاتر گزارش كرده‌اند. از 30درصد بانك جهاني با 46 درصد بانك مركزي در سال 1380 و 59 درصد مركز پژوهش‌هاي در سناريوي درآمد 34 هزار ميلياردي، همه آنها نيز نسبت به ركود هشدار داده‌اند.

 

عضو كميسيون تلفيق مجلس گفت: به نظر مي‌رسد استدلالي كه اعضاي تلفيق را به سقف 20 هزار متمايل كرد نه كف 10 هزار پيشنهاد بنده بود.يعني اين كه اگر 10 هزار تا تصويب شود پول زيادي براي پرداخت جبراني به خانوارها نمي‌ماند.

 

 اگر اين تصميم تصويب شود مردم بايد 31 هزار ميليارد تومان بپردازند تا 50 درصد درآمد خالص از آن يعني 10 هزار ميليارد تومان، جبراني بگيرند؛ يعني ماهانه حدود 11 هزار تومان براي هر نفر، حال اين دريافتي چه مقدار شوك شديد ياد شده را جبران مي‌كند خدا مي‌داند.‌توكلي در پايان سخنان خود لايحه گفت: دولت از حيث آثار ركودي و تورمي بر اقتصاد ملي مخرب بود و تلاش كميسيون گرچه از آن كاست ولي نتيجه قابل دفاع نيست.

 

بايد به جاي تصويب اين گزارش، كميسيون تلفيق مامور تدوين چند سياست مهم گردد تا به دولت ابلاغ شود و ظرف دو ماه بودجه با رعايت كامل قوانين بالادستي تهيه شد و تنظيم شود، به‌طوري كه ضمن رسيدگي در مجلس تغييرات جدي در آن نياز نباشد. در سه ماهه اول نيز دولت براساس بودجه سال 88 عمل كند. به‌ويژه تاكيد مي‌كنم كه اجراي طرح هدفمند كردن در حد تصويبي كميسيون تلفيق در وضعيت فعلي خطرآفرين است.

سال ركود تورمي
الياس نادران ديگر نماينده اقتصاددان كه پيش از اين اعلام كرده بود لايحه بودجه تقديمي از سوي دولت را بودجه نمي‌داند بلكه درخواست اختيارات بيشتر براي دولت است اين بار صراحت بيشتري در بيان مخالفت خود نشان داد و از نمايندگان خواست با شجاعت به كليت بودجه راي منفي دهند.

 

نادران با انتقاد از مصوبات كميسيون تلفيق مجلس اظهار داشت: مصوبه تلفيق در واقع مجموعه‌اي از اختيارات است كه به دولت داده شده كه براساس آنها مي‌تواند به هر نحوي كه صلاح بداند بودجه را طي سال 89 بنويسد و به هر نحوي كه مصلحت بداند به آن عمل كند.

وي هشدار داد، آنچه به اسم بودجه در مجلس در دست بررسي است سازي است كه صداي آن چند سال ديگر در مي‌آيد. وي با بيان اينكه به دليل انبساطي بودن اين بودجه، اجراي آن آثار تورمي خواهد داشت، گفت: سال ديگر كشور مصداق اتم و اكمل ركود تورمي را به نحو عميق تجربه خواهد كرد.

هم ركود بين‌المللي و هم تداوم ركود حاصل از سياست‌هاي انقباضي پولي، هم ركود حاصل از هدفمند كردن يارانه‌ها در بخش صنعت و توليد در بخش كشاورزي، حمل‌ونقل و... ركود را تشديد خواهد كرد و هم آثار افزايش هزينه‌ها به خصوص در بخش توليد متاثر از افزايش قيمت حامل‌هاي انرژي و كالاي اساسي تورم را با توجه به اين بودجه انبساطي تشديد خواهد كرد.

سخنان ساير مخالفان
در ادامه سخنان مخالفان، جمشيد انصاري، نماينده زنجان و عضو كميسيون اقتصادي مجلس، كاهش قدرت خريد مردم در سال آينده را محور اصلي سخنان خود قرار داد و گفت: نرخ تورم با توجه قانون هدفمند كردن يارانه 25 تا 50 درصد در سال آينده پيش‌بيني مي‌شود كه به معناي كاهش قدرت خريد طبقات پايين است.

محمدرضا خباز، نماينده كاشمر نيز زمينگير شدن توليد ملي با اجراي بودجه سال آينده را محور اصلي سخنان خود قرار داد و در اين زمينه تصريح كرد: لايحه بودجه 89 به افزايش واردات در اين لايحه اشاره كرده و آن را نشان‌دهنده بيماري هلندي در اقتصاد سال آيند كشور دانست كه منجر به فرسوده شدن بخش صنعت و توليد داخلي مي‌شود. به همين دليل است كه 60 درصد كارخانجات دچار مشكل و بيكاري شده‌اند.

عوض حيدرپور، نماينده شهرضا در بيان مخالفت با لايحه بودجه گفت: در سال آينده چيزي به‌عنوان يارانه نقدي به مردم داده نمي‌شود. وي خواستار آن شد كه بررسي بودجه 89 با فراغ بال ولو در فروردين ماه ادامه يابد تا دولت بتواند به تعهدات خود در اين لايحه عمل كند و سال آينده تاسف نخوريم كه چرا اينقدر عجولانه لايحه بودجه را تصويب كرديم.

 

وي در واكنش به سخنان نادران كه گفته بود، صداي طبل گزارش كميسيون تلفيق سال آينده در خواهد آمد، گفت: از همين الان هم صداي اين لايحه در آمده است و مطمئنا صداي مردم هم در خواهد آمد.مصطفي كواكبيان، نماينده سمنان در بيان مخالفت خود از تصميم‌گيري درباره دو ميليارد بودجه در كميسيون تلفيق در نيمه‌شب خبر داد و گفت: در اين تصميمات بودجه‌هايي به افراد حقيقي و حقوقي واگذار شده كه قابل بررسي است.كوهكن با اشاره به صحبت‌هاي كوچك‌زاده در مورد حجيم شدن بودجه تصريح كرد: در جايي تا جزئي‌ترين موارد وارد مي‌شويم و بودجه حجيم مي‌كنيم.

انوشيروان محسني‌بند‌پي نماينده چالوس و عضو كميسيون بهداشت مجلس ترجيح داد در بيان مخالفت خود به انتقاد از كسري بودجه وزرات بهداشت بپردازد.نماينده مردم نوشهر و چالوس در مجلس هشتم با بيان اينكه در بودجه مصوب كميسيون تلفيق، تعهدات دولت به مردم به حداقل رسيده است، گفت: كسري قابل توجه 1500 ميليارد توماني وزارت بهداشت عملا سياستگذاري و برنامه‌ريزي سلامت در سال 89 از اين وزارتخانه گرفته است.محمد جواد ابطحي، نماينده خميني‌شهر و عضو فراكسيون انقلاب اسلامي از نمايندگان خواست تا به كليات بودجه راي منفي دهند.

 

اين نماينده حامي دولت لايحه بودجه 89 را تورم‌زا دانست و اصلاح كميسيون تلفيق مبني بر افزايش قيمت تعرفه‌ها را منجر به افزايش بار تورمي اين لايحه دانست و گفت: چرا كميسيون تلفيق بودجه عمراني سال 89 را كاهش داده است؟ آن هم در شرايطي كه بسياري از طرح‌هاي عمراني نيمه‌كاره مانده‌اند؟ چرا موانع عملكردي بودجه‌هاي عمراني را برطرف نمي‌كنيد تا بودجه عمراني به درستي تخصص يابد.

موافقان بودجه: بودجه شفاف است بهانه‌تراشي نكنيد
موافقان كليات بودجه كه بيشتر تلاش مي‌كردند حقانيت بودجه تقديم شده از سوي دولت به كميسيون تلفيق را براي نمايندگان مجلس بيان كنند، بيشتر چهره‌هاي غيراقتصادي بودند كه به بيان ديدگاه‌هايشان در باب، موافقت با كليات بودجه پرداختند.هادي مقدس، نماينده بروجرد گفت: توسعه اقتصادي بدون عدالت اجتماعي مهيا نمي‌شود.

 

وي ادامه داد: بحث عدالت را در بودجه لحاظ مي‌كنيم و خوشبختانه تا حدي در بودجه دولت و در بررسي كميسيون تلفيق محقق خواهد شد و براساس برنامه پنجم بايد بودجه را به شكلي تصويب كنيم كه به رشد 8 درصدي برنامه برسيم و اگر در تدوين بودجه دقت كنيم اشكالاتي در بودجه بوده مبني بر تزريق نقدينگي و اينطور نيست كه نقدينگي هميشه تورم‌زا باشد.

 

علي كريمي فيروزجايي، نماينده بابل نيز در اين باره گفت: تنظيم بودجه‌ 89 در راستاي اصلاح برخي مشكلات سابق نظام بودجه‌ريزي از جمله حذف قانونگذاري ضمن تصويب بودجه از طريق شيوه‌ مرسوم تبصره‌نويسي و متمركز نمودن طيف گسترده‌ دستگاه‌هاي اجرايي صورت گرفته است. وي همچنين تصريح كرد: لايحه‌ پيشنهادي بودجه‌ 89 در راستاي افزايش توليد، اشتغال‌زايي و رفع محروميت تنظيم شده است.

 

توجه به اعتبارات عمراني با اولويت فصول آب، كشاورزي، حمل و نقل، اشتغال و مسائل فرهنگي در اين بودجه نشان از عزم مشترك دولت و مجلس براي ساختن كشور است. جعفر قادري، نايب‌رئيس كميسيون برنامه گفت: ‌عدم انضباط مالي و پيش‌بيني حساب ذخيره ارزي در كنار صندوق توسعه ملي از جمله اقدامات كميسيون تلفيق است.