بررسيهاي مفصل انجام شده و ملاحظه مدارك ارسالي از سوي رئيس سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران در زمينه آزمايشها مجدد و ساير مدارك موجود، تناقضات بيشماري را ايجاد نموده است.كميسيون با اين اوصاف نهتنها قانع نشد، بلكه با ابهامات بيشتري روبهرو گرديد.
روز گذشته گزارش كميسيون كشاورزي مجلس در مورد برنجهاي وارداتي از كشور هندوستان قرائت شد و در آن به محرز بودن آلودگي اين برنجها به آرسنيك تاكيد شد. در اين گزارش كه توسط عباس رجايي قرائت شد، آمده است: «پس از اعلام خبر آلودگي برنجهاي وارداتي به فلزات سنگين از جمله (آرسنيك، سرب، جيوه و كادميوم) از سوي اداره كل استاندارد استان تهران، بلافاصله و با فوريت جلسهاي با حضور مسئولان و نمايندگان تام الاختيار وزارتخانههاي بازرگاني،جهاد كشاورزي، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران وسازمان گمرك ايران و همچنين نمايندگان مركز پژوهشها و اعضاي كميسيون تشكيل و به بررسي موضوع و ابعاد آن پرداخته شد. در جلسه از مسئولان حاضر سوالاتي پيرامون موضوع واردات برنج و موضوع آلودگيهاي ادعا شده و روش اجرايي ترخيص برنجها سوال شد .
بر اين اساس رئيس كل گمرك ايران (اردشير محمدي) معتقد است كه هيچ گونه دخل و تصرفي در مشخصات كالاهاي وارداتي نداشته و فقط بررسي اسناد را به انجام ميرساند تا كالاها مطابق اسناد ثبت سفارش باشد و سپس در خصوص اقلام خوراكي و غذايي با دريافت سه فقره گواهي سلامت از وزارت جهاد كشاورزي (سازمان حفظ نباتات يا سازمان دامپزشكي حسب مورد)،ادارت كل استاندارد و تحقيقات صنعتي محل در خصوص استاندارد بودن كالاها و دانشگاههاي علوم پزشكي محل در خصوص سلامت مواد غذايي از جمله در بحث فلزات سنگين، اقدام به ترخيص كالا و دريافت حقوق دولتي مينمايد.
معاون وزير بازرگاني شجاع الدين بازرگاني اعلام كرد كه در شش ماه اول سال 88 اقدام به ثبت سفارش واردات برنج خارجي به ميزان يك ميليون و يكصد هزار تن نموده ايم كه در فرايند اجرايي اين اقدام هيچ گونه شرطي در خصوص كيفيت سلامت برنجهاي وارداتي از جهت عاري بودن از آلودگي به فلزات سنگين در اسناد منضم به ثبت سفارش ننموده و علت اين امر را نبود استاندارد اجبار ي ويا عدم اعلام آن از ناحيه وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي ميداند و بدين ترتيب معتقد است كه در ترخيص ارقام برنج ورودي به گمركهاي كشور، نميتوان هيچ گونه شرط اضافي مجدد را اعمال و از ترخيص كالا جلوگيري نمود و اين امر را مستند به بند ز ماده 33 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي ميداند.
مدير كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان تهران (مهدي پورهاشم) معتقد است كه براساس مواد (3) و(4) قانون تشكيل و اساسنامه سازمان و پس از انتشار برخي اخبار در جرايد مبني بر وجود آلودگي احتمالي اقدام به بررسي مورد اقلامي از برنج خارجي با روش تصادفي خريد از بازار خرده فروشي تهران نموده و در آزمايشها خود به اين نتيجه رسيده كه 13 مارك برنج خارجي با منشأ كشور هندوستان، تماما آلوده به فلزات سنگين بوده و در سه مورد آلودگي در حد بحراني ميباشد.
رئيس سازمان حفاظت نباتات وزارت جهاد كشاورزي (همايون دارايي) معتقد است كه از نگاه استانداردهاي اين سازمان،اين برنجها فاقد هرگونه آلودگي به آفات نباتي بوده و از نظر اين سازمان جداي از ميزان و حجم و ضرورت واردات اين مقدار برنج، واردات برنجها بلامانع ميباشد.
رئيس سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي كشور نظام الدين برزگري معتقد است كه در عين حالي كه آزمايشهاي انجام شده توسط اداره كل استاندارد تهران را نميتوان رد كرد ولي اين نكته را بايد تاكيد كرد كه اولا براي اثبات ويا رد نهايي موضوع الودگي نياز به آزمايشها بر روي نمونههاي بيشتري از مبدا گمركها و شهرستانهاي مختلف است و ثانيا تا زماني كه استاندارد مورد نظر از جمله استاندارد مجاز ميزان آرسنيك در كالاهايي چون برنج در شوراي عالي استاندارد به عنوان استاندارد اجباري مصوب نشود، نميتواند صرفا با آزمايشهاي از اين نوع با واردات كالاها مخالفت نمايد!؟
مديركل نظارت بر موادغذايي وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشكي هدايت حسيني اعلام نمود كه اساسا در بحث واردات كالاها و مواد غذايي، تعيين ميزان آرسنيك در برنامه آزمايشها دانشگاهاي علوم پزشكي ما نبوده و هر گونه استاندارد اجباري در اين خصوص را نيز نداشته و عملاتاكنون گواهيهاي اعلامي به گمرك، بدون اين ملاحظه صورت گرفته و فقط در دانشگاههاي علوم پزشكي هرمزگان، اهواز، بوشهر، مشهد و زاهدان.
موارد استاندارد 127 مربوط به شكستگي دانه، آفت زدگي، سموم، قارچي، آفلاتوكسين و ساير توكسينها، سرب و كادميوم و آلودگيهاي ميكروبي و كپك را اندازه گيري مينموده ايم و از نظر آفت كشها نيز گواهي كشور مبدا را دريافت ميكرديم و بنابراين از نظر ما اين برنجها فاقد آلودگي به فلزات سنگين ميباشد و تا زماني كه استاندارد اجباري ديگري از جمله ميزان آرسنيك به ما ابلاغ نگردد ، وظيفهاي براي كنترل آن نداريم گرچه پس از اعلام آلودگي و مباحث اخير به دانشگاهها اعلام كرده ايم به اين موضوع نيز توجه كنند!؟
از مديركل نظارت بر مواد غذايي سوال شد كه پس از اعلام نظر يك مرجع رسمي (اداره كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان تهران) مبني بر وجود آلودگي، چرا تا تعيين تكليف موضوع، جلوي واردات را نگرفتيد؟ كه ايشان اظهار داشتند تا استانداردهاي اجباري رسما به ما از سوي دولت و يا مراجع ذيربط ابلاغ نشود، نميتوانيم جلوي واردات اينگونه كالاها را بگيريم!؟»
در بخش ديگري از اين گزارش آمده است: «پس از اين مباحث مقرر گرديد براي قطعي شدن موضوع كارگروهي چهارنفره متشكل از نمايندگان تامالاختيار وزارتخانههاي بازرگاني، جهاد كشاورزي، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران با جمعآوري يكصد نمونه از سطح كشور و مبدا گمركها و با نظارت كامل، مجددا در آزمايشگاه مرجع سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به بررسي پرداخته و ظرف يك هفته نتايج حاصله را به كميسيون گزارش نمايند، تا تعيين تكليف موضوع و بحث در كميسيون و ارائه صورتجلسات امضا شده توسط كارگروه چهارنفره و قانع شدن كميسيون كشاورزي، آب و منابع طبيعي هيچگونه اعلام عمومي صورت نپذيرد، تا تعيين استاندارد اجباري و تصويب آن در شوراي عالي استاندارد، برنجهاي موجود در گمركهاي كشور مورد آزمايش قرار گرفته و براي آرسنيك، استانداردي معادل 50 درصد استاندارد مجاز سرب (يعني معادل يكدهم بر ميليون در نظر گرفته شود) و پس از پايان يك هفته، رئيس سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تماس گرفته و با توجه به زمانبر بودن آزمايشها، تقاضاي تمديد زمان به ده روز را داشت كه موافقت شد.
متاسفانه بهرغم مصوبات كميسيون، شاهد بوديم كه ايشان و معاون غذا و داروي وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در اخبار سراسري مورخ 18 .7. 1388 تلويزيون و پس از برگزاري جلسهاي در دفتر معاون وزير بازرگاني و تهيه بيانيه نهايي مبني بر عدم آلودگي برنجها، مصاحبهاي انجام داده و اعلام نمودند نمونه بررسي و به نتيجه رسيديم كه هيچ آلودگي فلزات سنگين در برنجهاي وارداتي وجود ندارد.»
در نتيجهگيري گزارش كميسيون آمده است: «بررسيهاي مفصل انجام شده و ملاحظه مدارك ارسالي از سوي رئيس سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران در زمينه آزمايشها مجدد و ساير مدارك موجود، تناقضات بيشماري را ايجاد نموده است.كميسيون با اين اوصاف نهتنها قانع نشد، بلكه با ابهامات بيشتري روبهرو گرديد.
بر اين اساس تقاضا شده است هياتي جهت رسيدگي قطعي در مبدا ورودي تعيين و به بررسي وضعيت ورود كالاها و نحوه بررسي فرآيند مربوطه پرداخته و نتايج را به مجلس گزارش نمايد. گروهي تعيين و راسا به انجام آزمايشهاي در يك آزمايشگاه مستقل از دستگاههاي اجرايي يادشده در اين گزارش پرداخته و نتايج را به مجلس گزارش نمايد.
همچنين در صورتي كه گزارشات موضوعات بندهاي فوق، صحت آلودگي به فلزات سنگين را تاييد نمود، مراتب جهت رسيدگي بيشتر وفق ماده (233) آييننامه داخلي مجلس به قوه قضائيه ارجاع گردد.» البته پس از قرائت اين گزارش، نماينده وزارت بهداشت گزارش كميسيون كشاورزي در خصوص برنجهاي وارداتي هندي را رد كرد.
محسنپور نماينده وزارت بهداشت در جلسه علني روز دوشنبه و بعد از قرائت گزارش كميسيون كشاورزي آب و منابع طبيعي پيرامون وضعيت برنجهاي وارداتي با منشأ كشور هندوستان، گزارش اين كميسيون را رد كرد. وي افزود: آرسنيك برنجهاي وارداتي هندي نه تنها بيشتر از حد استاندارد نيست بلكه از خط متعارف نيز پايينتر است.
نماينده وزارت بهداشت خاطر نشان كرد: از ميان 67 مورد برنج وارداتي 13 مورد به دليل آلوده بودن از سطح جامعه و بازار جمع شده است. در همين حال نماينده قائم شهر در مجلس گفت: در صورت تاييد گزارش كميسيون كشاورزي مبني بر آلوده بودن برنجهاي هندي و وارداتي پرونده اين برنجها به قوه قضائيه ارجاع ميشود.
علي ادياني راد، رئيس مجمع نمايندگان مازندران با اشاره به قرائت گزارش كميسيون كشاورزي در صحن علني امروز مجلس گفت: مجلس از اين گزارش حمايت ميكند و اگر صحت گزارش مذكور در صحن علني با راي نمايندگان تاييد شود، پرونده اين برنجها براي تعيين تكليف به قوه قضائيه ارجاع ميشود.