در حالی که نزدیک به یک ماه از برگزاری دهمین دوره­ی انتخابات ریاست­جمهوری در ایران می­گذرد، شاهد آن هستیم که حواشی و برخی روی­دادهای وابسته به انتخابات، هم­چنان دامن­گیر بسیاری از عرصه­ها و بخش­های گوناگون کشور است.

یکی از حوزه­هایی که این روزها به­شدت تحت­تاثیر فضای سیاسی حاکم بر جامعه قرار دارد، حوزه­ی فرهنگ و هنر است: اهالی فرهنگ و هنر روزهای آرامی را پشت سر نمی­گذارند و با نوعی اختلال ناخواسته در ارایه­ی آثار خود دست به گریبان­اند.

نگاهی کوتاه به عرصه­های مختلفی نظیر تاتر، سینما، ادبیات، هنرهای تجسمی، و . . . به­خوبی ما را از وجود چنین شرایطی آگاه خواهد ساخت: در هفته­ها و روزهای اخیر بیش از 9 برنامه­ی تاتری، 5 برنامه­ی ادبی، 3 برنامه­ی مربوط به هنرهای تجسمی، و 2 برنامه­ی سینمایی، با دلایلی که مستقیما وضعیت موجود را طرح کرده­اند و یا بهانه­هایی که به شکل غیرمستقیم اشاراتی به وضعیت اجتماعی ـ سیاسی کشور داشته­اند، لغو شده و یا به تعویق افتاده­اند که چنین وضعیتی، به­هیچ وجه مطلوب نه دست­اندکاران فرهنگ و هنر و نه مخاطبان آن، نیست.

برای مثال، تهیه­کننده­ی یکی از فیلم­های سینمایی که در حال حاضر روی پرده قرار دارد اظهار داشته که: «شرایط رسانه­ها و فضای عام جامعه برای اکران یک فیلم جدید و موفقیت­اش خیلی مناسب نیست»، و علی سرتیپی، مدیر شرکت فیلمیران نیز از شرایط موجود گله­مند است: «متاسفانه، بسیاری از بیلبوردها و تبلیغات دیگر ما، در بحبوحه­ی انتخابات از بین رفت و با سیاست­زدگی جامعه، جو عمومی از فضای سینما دور شد».

برای این­که اثری هنری به مرحله­ی ارایه و اجرا برسد، تلاش­های بی­شمار دست­اندرکاران، و هزینه­های سنگین زمانی و مالی را می­طلبد. از سوی دیگر فصل تابستان، زمان ویژه­ای است که تولیدکنندگان برای ارایه­ی آثار خود در نظر می­گیرند تا از شرایط خاص آن (مانند تعطیلی مدارس و دانش­گاه­ها و در نتیجه وجود مخاطبان بیش­تر) بهره­برداری بیشینه را داشته­باشند؛ آمارها حاکی از آن هستند که در جامعه­ی ما، بیش­ترین توجه افراد به تولیدات فرهنگی ـ هنری در فصل گرما صورت می­گیرد و از دست رفتن چنین فرصت مناسبی، قطعا هزینه­های سنگین مالی ـ و نیز روحی ـ را برای هنرمندان به­دنبال خواهد داشت.

در جامعه­ای که از فضایی نامتعادل و کم­ثبات رنج می­برد، از یک سو نمی­توان از مردم انتظار داشت به مصرف آثار هنری روی آورند و برای گذران اوقات فراغت یا ارتقای سطح فرهنگی­شان مخاطب برنامه‌های فرهنگی و هنری شوند؛ و از سوی دیگر حتی از خود هنرمندان نمی­توان انتظار داشت که مانند شرایط عادی و همیشگی به فعالیت دست بزنند، چرا که افزون بر بی­مخاطبی (و مشکلات روحی و اقتصادی ناشی از آن)، هنرمندان خود بخشی از مردم جامعه­اند و با مشاهده­ی شرایط پیرامو­ن­شان، آرامش روحی لازم برای کار را از دست می­دهند.

نتیجه­ی چنین روندی تبدیل حوزه­ی فرهنگ و هنر به حوزه­ای بی­کاره و نیمه­تعطیل است؛ در حالی که کارکردهای فراوان و ضروری خرده­نظام فرهنگی در هر جامعه­ای، و نیز انتظارات به­حق دست­اندرکاران فرهنگ و هنر، ضرورت بازگرداندن آرامش به فضای فکری و فرهنگی جامعه و حمایت عام و همه­جانبه از هنرمندان را، جهت برون­رفت از وضعیت موجود، آشکار می­نماید.